پنجمین توقیف کی از راه می رسد؟

روزنامه شرق امروز پس از چهارمین رفع توقیف، کار خود را از سر گرفت. از روز شنبه که خبر انتشار مجدد شرق را از مهدی رحمانیان دریافت کردم؛ تصیمیم گرفتم گزارشی مبنی بر کارنامه شرق به عنوان نماد پشتکار رفع توقیف بنویسم. با کلی چانه زنی سوژه پذیرفته شد و مطلب زیر نوشته شد.

مطلبی که در زیر می خوانید مطلب اصلی است، اما لینک اصل خبر را که در ایسنا با کمی حذف و تغییر کار شده است در پائین مطلب گذاشتم.

به بهانه انتشار مجدد روزنامه شرق

پنجمین توقیف کی از راه می رسد؟

 

شرق رفع توقیف شد و دوباره فعالیت خود را از سر گرفت. شاید این خبر برای کسانی که فعالیتهای این روزنامه را از ابتدا تا کنون دنبال کرده اند کمی تکراری به نظر برسد چرا که شرق برای چهارمین بار از ابتدای فعالیت خود طعم توقیف را می چشد و دوباره رفع توقیف می شود. گویی بخشی از فعالیت رسانه ای این روزنامه با محافل قانونی گره خورده است.

به گزارش خبرنگار رسانه خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، آوازه بلند این روزنامه، نجواهای خود را از درون تحریریه «همشهری جهان» که یکی از ضمایم روزنامه همشهری بود، آغاز کرد. این گروه تحریریه به دلیل تغییراتی که پس از شهردار شدن محمود احمدی نژاد در روزنامه همشهری به وجود آمد، استعفا دادند و اولین شماره روزنامه شرق را به سردبیری محمد قوچانی (جوانترین سردبیر مطبوعات آنزمان) و مدیر مسئولی مهدی رحمانیان در دوم شهریور ماه 1382 منتشر کردند.

 

توقیف موقت اول

روزنامه شرق با تیم روزنامه نگاران اصلاح طلب فعال دهه 70 شروع به کار کرد و اولین حکم توقیف را پس از انتشار شماره 141 خود، به دلیل پوشش دادن خبر مربوط به نامه اعتراضی نمایندگان مجلس ششم به رهبر انقلاب اسلامی پس از رد صلاحیت گسترده در 29 بهمن 1382 از سوی شعبه‏ی ۶ دادسرای ویژه‏ی کارکنان دولت دریافت کرد. این توقیف در حالی اتفاق افتاده بود که وزارت ارشاد وقت  اعلام کرد که حکم توقیف این روزنامه را دریافت نکرده است.اما این توقیف به دلیل نامه عذر خواهی مهدی رحمانیان مدیر مسوول روزنامه‌ شرق که به سعید مرتضوی، دادستان تهران نوشته بود زمان زیادی طول نکشید.

در این نامه رحمانیان با بیان این که روزنامه وی مرتکب خطای مطبوعاتی شده است، رفع توقیف این روزنامه را خواستار شده و گفته بود:  "ما ضمن تمکین به نظر و اقدام دادسرا، اعلام می ‌داریم بدون مطالعه‌ کافی بخش‌هایی از نامه‌ بدون امضا که سندیت آن محرز نبوده و انتساب آن به نمایندگان از مسیر طبیعی و روال متعارف برای ما حاصل نشده را منتشر کرده‌ ایم."

توقیف به بهانه کاریکاتور

روزنامه شرق که گام های ابتدایی فعالیت خود را برمی داشت توانست با این عذر خواهی فعالیت خود را 7 اسفند ماه 1382از سر بگیرد. این فعالیت شش ماه بیشتر دوام نداشت  و نامه توقیف دوم به دلیل انتشار یک کاریکاتور در صفحه پایانی شماره 853 این روزنامه که یک صفحه شطرنجی با دو مهره خر و اسب روبه روی یکدیگر بود، دریافت شد.  پیش از توقیف به روزنامه شرق دستور داده شده بود که مدیر مسئول و سردبیر خود را تغییر دهد. بنابراین در متن ارسال شده از سوی دبیرخانه هیئت نظارت بر مطبوعات اینگونه آورده شد: "صاحب امتیاز شرق روز دوشنبه، 20 شهریور، با ارسال نامه ای به این هیئت، تقاضای دو ماه مهلت دیگر را کرده است. اما با توجه به تخلفات مکرر روزنامه و عدم اصلاح در یک ماه اخیر و خصوصا با توجه به انتشار کاریکاتور توهین آمیز در یکی از شماره های اخیر آن نشریه هیئت نظارت بر مطبوعات به اتفاق آرا روزنامه شرق را توقیف کرده است."

 

شرق با تغییرات هم توقیف شد

اسفند ماه 1385 هم برای شرق خبر رفع توقیف داشت. شرق پس از هشت ماه انتشار مجدد خود را از روز 24 اردیبهشت 1386 آغاز کرد با این تفاوت که محمد قوچانی و محمد عطریانفر از این روزنامه جدا شدند و شرق با نیمی از تحریریه قبلی و با سردبیری احمد غلامی به فعالیت خود ادامه داد.

باز هم این آرامش موقت بود و به علت چاپ مصاحبه با ساقی قهرمان- شاعر- ، این روزنامه به دلیل انتشار خلاف عفت عمومی از هیأت نظارت بر مطبوعات در تاریخ 15 مرداد 1386حکم توقیف دریافت کرد.

این توقیف در حالی اتفاق افتاد که روزنامه شرق مجددا برای انتشار این مصاحبه به صورت غیرعمد، عذرخواهی کرد .

 

باز هم برای یک کار فرهنگی هزینه شد

پس از توقیف آخر این روزنامه رحمانیان، مدیر مسئول این روزنامه اظهار کرده بود:"هیچ انگیزه‌ای برای باز شدن دوباره شرق نداریم. مگر چند بار برای یک کار فرهنگی می‌توان سرمایه‌گذاری و هزینه کرد؟"

در شهریور سال 1388، شعبه ٧۶ دادگاه کیفری استان تهران پس از رسیدگی به اتهامات رحمانیان مدیر مسئول روزنامه، او را مجرم شناخته ولی مستحق تخفیف در مجازات دانست و با این حکم، روزنامه شرق رفع توقیف و مدیر مسئول آن به پرداخت یک میلیارد ریال جزای نقدی محکوم شد و گویا انگیزه آنقدر قوی بود که شرق پس از رفع توقیف فعالیت خود را در تاریخ 22 فروردین 1389 مجددا آغاز کند.

توقیف چهارم؛ وزیر ارشاد اشتباه کرد

« قطعاً کار وزیر ارشاد درباره توقیف این روزنامه اشتباه بوده است.» این معروفترین سخن رییس جمهور درباره توقیف آخر روزنامه شرق بود. توقیفی که در پنجم مهرماه سال 1391 همزمان با هفته دفاع مقدس به دلیل انتشار یک کاریکاتور از هادی حیدری با عنوان چشم بندان خیلی سریع صورت گرفت. علت این توقیف "توهین به رزمندگان دفاع مقدس" اعلام شد.  درباره این توقیف خود محمد حسینی، وزیر ارشاد مستقیما وارد ماجرا شد تا جائیکه وی صبح روز پنجم مهر ماه اعلام کرد : روزنامه شرق مروج فرهنگ غرب است و تکلیف آن باید یکسره شود.

نمایندگان مجلس نیز با امضای متنی به  "کاریکاتور موهن به رزمندگان دفاع مقدس که در روزنامه شرق به چاپ رسیده" اعتراض کرده‌اند.

توقیف چهارم شاید پرحاشیه ترین توقیف شرق بود، توقیفی که بازداشت شبانه مدیر مسئول این روزنامه و احضار کاریکاتوریست چشم بندان به دادسرا را در پی داشت. گرچه این بازداشت دیری نپائید و رحمانیان با سپردن یک وثیقه 50 میلیون تومانی، 9 مهر ماه آزاد شد.

حاشیه های این کاریکاتور صرفا به محکومیت وزیر ارشاد ختم نشد. 160 روزنامه نگار در بیانیه ای اعلام کردند:  " توهین به رزمندگان دورترین تلقی ممکن از کاریکاتور روزنامه شرق است." همچنین خانواده 25 شهید نیز در بیانیه ای از هادی حیدری حمایت کردند.

50 طنزنویس و کاریکاتوریست نیز برداشت توهین از این کاریکاتور را یک سوء تفاهم جدی دانستند.

تمامی این اعتراض ها در آن زمان فایده ای نداشت و شرق توقیف شد اما سرانجام در نهم دی ماه 1391 قاضی مدیرخراسانی رییس شعبه 76 دادگاه کیفری استان تهران حکم به رفع توقیف این روزنامه صادر کرد و مهدی رحمانیان نیز از اتهامات وارده تبرئه شد. روزنامه شرق یازدهم دی ماه 1391 انتشار مجدد خود را از سر گرفت.

شاید توقیفی دیگر...

آن چیزی که برجسته به نظر می رسد، روزنامه شرق به عنوان نماد یک جریان سیاسی تلقی می شود و گویی هر گاه قرار است با این جریان برخورد تندی صورت بگیرد، اولین و در دسترسترین وسیله، روزنامه شرق است. روزنامه ای که بیش از اینکه با او مطبوعاتی برخورد شده باشد، سیاسی برخورد شده است و ماه ها و سالها فقط به دلیل سلایق سیاسی از انتشار بازمانده است. با این اوصاف شاید باید منتظر بنشینیم تا خبر توقیف بعدی این روزنامه را درج کنیم البته اگر کار آن را یکسره نکنند.

 

لینک خبر ایسنا


/ 2 نظر / 8 بازدید
امیر

خوشبختانه زمستون توقیف سر شد و روسیاهی به گروه ها و آدمای همیشه روسیاه موند (دلم نیومد بگم "زغال"، چون زغال حداقل یه خاصیتی داره). مثل رفع توقیف همه روزنامه ها، این خبر هم جای چندتا خوشحالی داشت که مهمترینش مشغول به کار شدن یه گروهی از روزنامه نگارهای همیشه مظلوم هستش که مرغ عزا و عروسی هستن طفلکی ها

دختران کوروش

همه اینها از قلم خود شماست؟ اگر چنین باشه از نظر من عمل شما تحسین برانگیزه